دانشگاه تبریز جامعه شناسی سبک زندگی 2423-7558 11 1 2026 04 21 The Impact of Gender, Ethnic, and Livelihood Structures on the Participation of Zagros Women in Sustainable Tourism تاثیر ساختارهای جنسیتی، قومی و معیشتی بر مشارکت زنان زاگرس‌نشین در گردشگری پایدار 29 58 20806 10.22034/sls.2025.68589.1566 FA حسن رضا یوسفوند استادیارگروه جامعه‌شناسی، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور تهران، ایران . افشین سفاهن استادیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور تهران، ایران عظیمه السادات عبدالهی استادیارگروه جامعه‌شناسی، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور تهران، ایران . Journal Article 2025 08 18 This study, using a mixed-methods approach and exploratory design, examines the impact of gender, ethnic, and livelihood structures on the participation of Zagros women in sustainable tourism development in the provinces of Kurdistan, Kermanshah, Ilam, Lorestan, Hamedan, and West Azerbaijan. Data were collected through semi-structured interviews with 12 experts and questionnaires completed by 55 tourism practitioners between the second half of 2022 and the second half of 2023. Analyses using Interpretive Structural Modeling and thematic analysis showed that gender inequality, lack of tourism infrastructure, and absence of government support are the main barriers to women’s participation. Conversely, women’s indigenous knowledge and their social capital provide empowerment opportunities. Ethnic identity in Kurdish and Lur communities plays a dual role: cultural attractions draw tourists while traditional norms impose restrictions on women. The intersectionality and sustainable livelihood theoretical frameworks offered a multilayered analysis of these factors. The findings emphasize the necessity of gender-sensitive policies, infrastructure development, and entrepreneurship training. Limitations such as small sample size and the cross-sectional nature of the study restrict generalizability; however, the proposed framework can be applied in future research on multiethnic and indigenous communities. این پژوهش با رویکرد ترکیبی و طراحی اکتشافی، تاثیر ساختارهای جنسیتی، قومی و معیشتی بر مشارکت زنان زاگرس‌نشین در توسعه گردشگری پایدار در استآن‌های کردستان، کرمانشاه، ایلام، لرستان، همدان و اذربایجان غربی را بررسی کرده است. داده‌ها از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۲ خبره و پرسشنامه با ۵۵ فعال گردشگری در بازه زمانی نیمه دوم ۱۴۰۱ تا نیمه دوم ۱۴۰۲ جمع‌اوری شد. تحلیل‌ها با مدل‌سازی ساختاری تفسیری و تحلیل مضمون نشان داد که نابرابری جنسیتی، کمبود زیرساخت‌های گردشگری و فقدان حمایت‌های دولتی، موانع اصلی مشارکت زنان هستند. در مقابل، دانش بومی زنان و سرمایه اجتماعی انان فرصت‌های توانمندسازی فراهم می‌کند. هویت قومی در جوامع کرد و لر نقش دوگانه‌ای دارد؛ جاذبه‌های فرهنگی گردشگران را جذب و در عین حال هنجارهای سنتی محدودیت‌هایی برای زنان ایجاد می‌کند. چارچوب نظری تقاطعی و معیشت پایدار تحلیل چندلایه‌ای از این عوامل ارائه داد. یافته‌ها بر ضرورت سیاست‌گذاری‌های جنسیتی‌محور، توسعه زیرساخت‌ها و آموزش‌های کارافرینی تاکید دارد. محدودیت‌هایی مانند حجم نمونه محدود و ماهیت مقطعی مطالعه تعمیم‌پذیری را محدود کرده‌اند، اما چارچوب پیشنهادی قابلیت استفاده در تحقیقات اینده جوامع چندقومیتی و بومی را دارد https://sls.tabrizu.ac.ir/article_20806_08d20e5529873fcc4d5b20198ddb2644.pdf