دانشگاه تبریز جامعه شناسی سبک زندگی 2423-7558 10 4 2025 12 22 The role of resilience and sleep quality in the mental health of the elderly نقش تاب آوری و کیفیت خواب در سلامت روان سالمندان 1 17 20847 10.22034/sls.2025.66859.1519 FA حسین واحدی . گروه روان‌شناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران علی اقبالی گروه روان‌شناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران داود قاسم زاده 3. گروه آموزش علوم اجتماعی، دانشگاه دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران 0000-0001-7245-2661 Journal Article 2025 04 19 With the increase in life expectancy and the increase in the elderly population, . The present study aimed to study the role of resilience and sleep quality in the mental health of the elderly. The present research design is a correlational research. From the statistical population of the elderly in Tabriz, 173 people were selected using a Convenience sampling method based on inclusion and exclusion criteria. Data collection was done using Connor and Davidson's Resilience Scale, Goldberg's General Health Questionnaire, and Pittsburgh Sleep Quality Scale. Pearson's correlation coefficient and regression analysis were used to analyze the data. Finding showed that the relationship between all components of resilience (Perception of competence, Trust in instincts, Accepting change positively, perception of control, and spiritual influences) and mental health was significant. The relationship between sleep quality components (Subjective sleep quality, Sleep latency, Sleep disorders, Sleep duration, and Daytime dysfunction) and mental health is significant. The results of the study show that resilience and sleep quality can predict 39% of changes in the mental health of the elderly. The results of this study highlight the importance of paying attention to resilience and sleep quality in improving the mental health of the elderly. با افزایش امید به زندگی و بیشتر شدن جمعیت سالمندان، سلامت روانی به یکی از مسائل مهم بهداشت تبدیل‌شده است. سلامت روانی ممکن است از عامل‌های متعددی تأثیر بپذیرد. پژوهش حاضر با هدف مطالعه نقش تاب‌آوری و کیفیت خواب در سلامت روان سالمندان انجام گرفت. طرح پژوهش حاضر از نوع تحقیقات همبستگی است. از جامعه آماری سالمندان شهر تبریز، 173  نفر با روش نمونه‌گیری در دسترس و بر مبنای ملاک‌های ورود و خروج انتخاب شدند. گردآوری داده‌ها با استفاده از تاب­آوری کانر و دیویدسون، پرسش‏نامه سلامت عمومی گلدبرگ و مقیاس کیفیت خواب پیتزبورگ صورت گرفت. برای تحلیل داده­ها از تحلیل ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون استفاده شد. نتایج نشان داد که رابطه همه مؤلفه‌های تاب­آوری(تصور شایستگی، اعتماد به غرایز، پذیرش مثبت تغییرات، ادارک کنترل و تأثیرات معنوی) با سلامت روانی معنی‌دار است. رابطه مؤلفه‌های کیفیت خواب(کیفیت ذهنی خواب، تأخیر در بخواب رفتن، اختلالات خواب، مدت بخواب رفتن و اختلال عملکرد روزانه) با سلامت روانی معنی‌دار است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که تاب‌آوری و کیفیت خواب می‌توانند 39 درصد تغییرات را در سلامت روانی سالمندان پیش‌بینی کنند. نتایج این پژوهش اهمیت توجه به تاب‌آوری و کیفیت خواب را در بهبود سلامت روانی سالمندان خاطر نشان می­سازد.

دانشگاه تبریز جامعه شناسی سبک زندگی 2423-7558 10 4 2025 12 22 Study of women's lived experiences of challenges in shared life during middle age (Case study: women visiting counseling centers in Tehran) مطالعه تجارب زیسته زنان از چالش‌های زندگی مشترک در دوران میانسالی (مورد مطالعه: زنان مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره شهر تهران) 18 46 20848 10.22034/sls.2025.67443.1538 FA فخرالزمان شیروانی دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران امیرمسعود امیرمظاهری دانشیار گروه جامعه‌شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران سعید معدنی استادیار گروه جامعه‌شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 2025 06 26 Aging in midlife, as one of the important stages of life, is accompanied by numerous physical, psychological, and social changes that can affect the quality of shared life. This research aims to explore the lived experiences of women regarding the challenges of shared life in midlife. The research method is qualitative, employing a phenomenological approach. The statistical population consisted of middle-aged women who had visited consulting centers in Tehran. Sampling was conducted purposefully, and semi-structured interviews were held with 14 of these women. The data obtained from the interviews were analyzed using the Mustakas method. The findings of the research indicate that psychological and individual challenges (identity changes and midlife crisis, feelings of emptiness or reduced meaning in shared life, anxiety from aging and reduced physical attractiveness, experiencing empty nest syndrome, routine and lack of variety), communication and emotional problems, sexual issues, changes in family roles (changes in motherhood roles, the responsibility of caring for elderly parents and pressures from children's marriages), economic pressures, restrictive cultural norms, and the negative impacts of technology and virtual space are key factors threatening the stability of married life during this period, leading to gray divorce among them. دوران میان‏سالی به‌عنوان یکی از مراحل مهم زندگی، با تغییرات جسمی، روانی و اجتماعی متعددی همراه است که می‌تواند بر کیفیت زندگی مشترک تأثیرگذار باشد. این پژوهش با هدف بررسی تجارب زیسته زنان از چالش‌های زندگی مشترک در دوران میان‏سالی انجام شده است. روش پژوهش کیفی و از رویکرد پدیدارشناسی استفاده شده است. جامعه آماری تحقیق، شامل زنان میان‏سالی بود که به مراکز مشاوره شهر تهران مراجعه کرده بودند. نمونه‌گیری به‌صورت هدف‏مند انجام شد و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱4 نفر از این زنان صورت گرفت. داده‌های حاصل از مصاحبه‌ها با استفاده از روش موستاکاس مورد بررسی قرار گرفتند. یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که که چالش‌های روانی و فردی(تغییرات هویتی و بحران میان‏سالی، احساس پوچی یا کاهش معنا در زندگی مشترک، اضطراب ناشی از پیری و کاهش جذابیت جسمانی، دچار شدن به سندرم آشیانه خالی، روزمرگی و فقدان تنوع)، مشکلات ارتباطی و عاطفی، مسائل جنسی، تغییر نقش‌های خانوادگی(تغییر نقش مادری، مسئولیت مراقبت از والدین سالخورده و فشارهای ناشی از ازدواج فرزندان)، فشارهای اقتصادی، هنجارهای فرهنگی محدودکننده و همچنین تأثیرات منفی تکنولوژی و فضای مجازی، عوامل کلیدی تهدیدکننده ثبات زندگی زناشویی در این دوره هستند که باعث طلاق خاکستری در بین زوج‏ها می‌شوند.

دانشگاه تبریز جامعه شناسی سبک زندگی 2423-7558 10 4 2025 12 22 The role of alignment with the prevailing lifestyle in Iran and the tendency to migrate abroad (Case study of residents of Shiraz) نقش همسویی با سبک زندگی متداول در ایران و گرایش به مهاجرت به خارج از کشور (مورد مطالعه ساکنان شهر شیراز) 47 62 20853 10.22034/sls.2025.67049.1527 FA کوروش عیسایی خوش گروه علوم اجتماعی دانشگاه یاسوج مریم مختاری Iran سیروس احمدی گروه جامعه شناسی دانشگاه یاسوج Journal Article 2025 05 04 Migration is a complicated and diverse social phenomenon influenced by various factors. This research aims to investigate the link between adjusting to the common lifestyle in Iran and the phenomenon of international migration. This research is quantitative in nature and is conducted using a survey technique. The population consisted of individuals aged 18-49 in Shiraz, from which 400 cases were chosen using a multi-stage random sampling technique. The research instuments to measure the tendency toward international migration and lifestyle were two researcher-made questionnaires. The research tools were validated using construct validity by means of factor analysis, and their reliabilities were calculated employing the the Cronbach's alpha coefficients. The descriptive results indicate, the average tendency towards the international migration on the range of 15 to 75 is 68. In addition, the analytical results reveal a significant and positive relationship between inconsistency with the common lifestyle the tendency towards international migration. This variable is able to explain 0.37 of the changes in the dependent variable. Furthermore, the inferential findings show that there is no significant difference between men and women in the tendency towards the international migration, but single people have a greater tendency towards the international migration than married one. مهاجرت یکی از پدیده­های اجتماعی پیچیده، چندوجهی و با ابعاد مختلف است که متأثر از عوامل مختلفی است. هدف این پژوهش، بررسی نقش همسویی با سبک زندگی متداول در ایران، در گرایش به مهاجرت خارجی است. این پژوهش از نوع کمی است که به روش پیمایشی انجام شده است. جامعه آماری، افراد 49-18 ساله در شهر شیراز است که400 نفر به روش نمونه­گیری تصادفی چندمرحله­ای انتخاب شدند. ابزار تحقیق، جهت سنجش گرایش به مهاجرت خارجی و سبک زندگی، پرسش‏نامه‏های محقق‏ساخته هستند که با استفاده از اعتبار سازه به روش تحلیل عاملی، تعیین اعتبار گردیدند و پایایی آنها با استفاده از همسانی درونی به روش آلفای کرانباخ، محاسبه گردید. بر اساس یافته‏های توصیفی تحقیق، میانگین گرایش به مهاجرت خارجی بر روی دامنه نمرات 75-15 برابر با 68 است. به علاوه، بر اساس یافته‏های تحلیلی تحقیق، رابطه مثبت و معناداری بین ناهمسویی با سبک زندگی متداول و گرایش به مهاجرت خارجی وجود دارد و این متغیر می‏تواند 37/0 از تغییرات گرایش به مهاجرت خارجی را تبیین کند. یافته­های تحلیلی همچنین نشان می­دهند که زنان و مردان، تفاوت معناداری در گرایش به مهاجرت خارجی ندارند. اما افراد مجرد نسبت به افراد متاهل، گرایش بیشتری به مهاجرت خارجی دارند. با این تفاصیل، نتیجه‏گیری پژوهش حاضر این است که با فرهنگ‏سازی سبک زندگی متداول و تعمیق آن در بین مردم، به ویژه جوانان و افراد دارای مهارت، می­توان گرایش به مهاجرت خارجی را کاهش داد و به تسکین یکی از دغدغه‏های اساسی کشور یعنی خروج نخبگان و افراد ماهر کمک کرد.

دانشگاه تبریز جامعه شناسی سبک زندگی 2423-7558 10 4 2025 12 22 Health-oriented lifestyle in Rumi's spiritual Masnavi سبک زندگی سلامت محور در مثنوی معنوی مولانا 63 84 20854 10.22034/sls.2025.67301.1533 FA احمد فرشبافیان نیازمند 1. دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و زبان‏های خارجی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران احمد علی زاد ه اقدم 2. دانشجوی دکترای زبان و ادبیات فارسی دانشگا تبریز، تبریز، ایران Journal Article 2025 06 12 Literature is a complete mirror reflecting the social, economic, and cultural conditions of human societies throughout the ages. In other words, the literature of each era represents the external appearance and inner existence of that society at that time. Since human health has always been one of the longstanding concerns and aspirations throughout human life since the beginning of creation, this matter is reflected in the hopes of poets, mystics, and scholars of all eras.<br /><br />In this article, analytical, descriptive, and hermeneutic research methods are used to explore this topic. The paper examines the health-oriented lifestyle in literature, focusing specifically on Rumi’s Masnavi Ma’navi, and scrutinizes Rumi’s perspective on a health-centered way of life. The findings of this study indicate that the health and vitality of society depend on a healthy lifestyle and healthy individuals. Rumi, as a skilled physician, recognized this important matter and discusses individuals and their health-oriented lifestyles in the dimensions of psychological health, physical health, social health, and spiritual health throughout the six books of Masnavi Ma’navi, wherever he deems appropriate, providing analysis and practical solutions. ادبیات، آیینة تمام‏نمای وضعیت اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی اعصار جامعه انسانی است. به عبارتی ادبیات هر عصری، سیمای برونی و وجودی هر جامعه‏ای در آن عصر است. از آنجا که سلامت انسان یکی از دغدغه‏ها و آمال دیرین انسانی از بدو خلقت بوده لهذا این امر خودش را در آمال شاعران و عارفان و دانشمندان تمامی اعصار نشان می‏دهد. این مقاله به بررسی سبک زندگی سلامت‏محور در ادبیات و در مثنوی معنوی مولوی می‏پردازد و نوع نگاه مولوی را به سبک زندگی سلامت‏محور مورد مداقه قرار می‏دهد. در این مقاله برای کنکاش در این زمینه از روش تحقیق تحلیلی و توصیفی و هرمنوتیکی استفاده شده است. نتایج این مطالعه نشان می‏دهد که سلامت و نشاط جامعه در گرو زندگی سالم و افراد سالم است و مولانا همچون طبیب حاذقی به این امر مهم پی برده بود و افراد جامعه و سبک زندگی سلامت‏محورانه آنها را در ابعاد: سلامت روانی، سلامت جسمانی، سلامت اجتماعی و سلامت معنوی در خلال شش دفتر مثنوی معنوی و هر جاکه میدان را مناسب می بیند بررسی کرده و راهکارهایی ارائه می‏دهد.

دانشگاه تبریز جامعه شناسی سبک زندگی 2423-7558 10 4 2025 12 22 Bad Death, Good Death: Death Definition from the Students' Point of View مرگ خوب، مرگ بد: تعریف مرگ از نگاه دانشجویان 85 107 20849 10.22034/sls.2025.66224.1503 FA اسماعیل بلالی . گروه جامعه‏ شناسی، دانشگاه بوعلی ‏سینای همدان، همدان، ایران لیلا بهرامی کارشناس ارشد علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینای همدان، همدان، ایران Journal Article 2025 03 04 Death has always been an inevitable and at the same time unfortunate phenomenon for humans. However, due to its inevitability, humans try to die at least well. Dying well or a good death has general and specific characteristics. Some deaths are considered good or bad deaths in most cultures. However, there are also definitions of death that have the color and flavor of the culture of each society. This research was designed with the aim of examining these definitions of death among students of Bu Ali Sina University using a survey method and was conducted with a sample of 371 people. Students define some deaths, such as death far from home, in solitude, due to falls and accidents, etc., as bad deaths, and deaths that occur during holy months or days and lead to burial in these places and next to the family, etc., as good deaths. The results show that among these variables, only three variables, religiosity, age, and social capital, are involved in some definitions of death, but in others, definitions of death are not affected by these variables. The overall finding of this study is that religiosity is an important variable in some definitions of death. مرگ همیشه پدیده‏ای اجتناب‏ناپذیر و در عین حال ناگوار برای انسان بوده است. با این وصف به‏دلیل اجتناب ناپذیر بودن آن، انسان‏ها سعی دارند حداقل خوب بمیرند. خوب مردن یا مرگ خوب خصایصی عام و خاص دارد. برخی مرگ‏ها در اغلب فرهنگ‏ها مرگ خوب و یا بد تلقی می‏شوند. اما تعاریفی از مرگ نیز وجود دارند که رنگ‏وبوی فرهنگ هر جامعه‏ای را دارند. این پژوهش با هدف بررسی این تعاریف از مرگ در میان دانشجویان دانشگاه بوعلی‏ سینا به روش پیمایش طراحی شده و با نمونه‏ای 371 نفری اجرا شده است. دانشجویان برخی مرگ‏ها مثل مرگ دور از وطن، در تنهایی، در اثر سقوط و تصادف و ... را مرگ بد و مرگ‏هایی که در ماه‏ها یا روزهای مقدس اتفاق بیافتد و به تدفین در اماکن مقدس منتهی شود و در کنار خانواده و .... را مرگ خوب تعریف می‏کنند. فرض بر این بود که متغیرهایی مثل رشته تحصیلی، سن، دینداری، سرمایه اجتماعی و خاستگاه زندگی بر این تعریف تأثیرگذارند. نتایج نشان می‏دهند که از میان این متغیرها تنها سه متغیر دینداری، سن و سرمایه اجتماعی در برخی تعاریف از مرگ دخیل‏اند، اما در برخی دیگر تعاریف از مرگ تحت تأثیر این متغیرها نیستند. یافته کلی این مطالعه این است که دینداری متغیری مهم در برخی تعاریف از مرگ است.

دانشگاه تبریز جامعه شناسی سبک زندگی 2423-7558 10 4 2025 12 22 Meta-analysis of Barriers to Participation in Public Sports in Iran فراتحلیل موانع مشارکت افراد در ورزش‌های همگانی در ایران 108 131 21016 10.22034/sls.2025.67903.1548 FA مهدی ادیبان دانشجوی دکتری مدیریت ورزشی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد میانه، میانه، ایران بهمن ولی نژاد استادیار گروه تربیت بدنی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد میانه، میانه، ایران حسین الهیاری استادیار گروه تربیت بدنی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد زنجان، زنجان، ایران Journal Article 2025 06 28 Numerous studies have been conducted on identifying the barriers to participation in public sports in Iran; however,the lack of a comprehensive and integrated perspective has prevented a precise and complete depiction of the current state.Therefore, it is necessary to gather and analyze these studies and their results with a holistic and analytical approach to provide a clear and accurate picture of the most important and frequently occurring barriers to participation in public sports. In this regard, the aim of the present study is a meta-analysis of the barriers to participation of individuals in public sports.The research method employed in the present study is meta-analysis,and its statistical population consists of studies conducted on the topic of barriers to public sports in Iran during the years 1388-1402.After going through specific stages, sampling was conducted and 19 studies were selected as the sample.For analyzing the collected information, after coding, the comprehensive meta-analysis software was used.The findings of the research indicate that equipment and infrastructure barriers (-0.512), financial or economic barriers (-0.481), cultural or social barriers (-0.432), organizational and managerial barriers (0.402-), psychological barriers (-0.372), and intrapersonal barriers (-0.322) have the most significant impact on the lack of participation of individuals in public sports. مطالعات بسیاری در زمینه شناسایی موانع مشارکت در ورزش‌های همگانی در ایران انجام شده است، اما عدم وجود یک دیدگاه جامع و یکپارچه، مانع از دستیابی به تصویری دقیق و کامل از وضعیت موجود شده است. بنابراین، لازم است با رویکردی کل‌نگر و تحلیلی، این پژوهش‌ها و نتایج آن‌ها گردآوری و بررسی شوند تا تصویری روشن و دقیق از مهم‌ترین و پرتکرارترین موانع مشارکت در ورزش‌های همگانی فراهم شود. در این راستا، هدف پژوهش حاضر، فراتحلیل موانع مشارکت افراد در ورزش‌های همگانی است. روش پژوهش به کار گرفته شده در تحقیق حاضر فراتحلیل است و جامعه آماری آن را تحقیقات انجام شده با موضوع موانع ورزش همگانی در ایران طی سال‌های 1388-1402 تشکیل داده‌اند. پس از طی مراحل مشخص (جستجو، غربال‌گری، شایستگی و مشمول بودن) نمونه‌گیری انجام گرفت و 19 تحقیق به‌ عنوان نمونه انتخاب شد. برای تجزیه و تحلیل اطّلاعات گردآوری‌شده، پس از کدگذاری، از نرم‌افزار جامع فراتحلیل (CMA2) استفاده شد. یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که موانع تجهیزاتی و زیرساختی (512/0-)، موانع مالی یا اقتصادی (481/0-)، موانع فرهنگی یا اجتماعی (432/0-)، موانع سازمانی و مدیریتی (402/0-)، موانع روان‌شناختی (372/0-)، و موانع درون‌فردی (322/0-) بیشترین تاثیر را بر عدم مشارکت افراد در ورزش‌های همگانی دارند.