بررسی جامعه‌شناختی عوامل مؤثر بر عدم رعایت پروتکل‌های بهداشتی در بحران کرونا(مطالعه موردی: شهر تبریز)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه کاشان

2 استادیار گروه جامعه شناسی دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران.

چکیده

ویروس کرونا پدیده‌ای است که با توجه به سرعت انتشار و ویژگی مهارناپذیر خود تبدیل به یک بحران بزرگ جهانی شده و کشورهای زیادی از جمله ایران را درگیر کرده است؛ با این حال، شهروندان به طور همزمان قربانی و متهم اصلی در ایجاد بحران کرونا در ایران شناخته می‌شوند. مقالۀ حاضر با طرح این پرسش که چرا برخی از شهروندان تبریزی، پروتکل‌های بهداشتی در بحران کرونا را رعایت نمی‌کنند، درصدد درک دیدگاه و کنش این شهروندان در مواجهه با بحران کرونا، تعامل‌ها و پیامدهای ناشی از این بحران است. به این منظور و با به کارگیری رویکرد نظریه زمینه‌ای با 24 نفر از شهروندان مصاحبۀ عمیق صورت گرفت و در نهایت، 11 مقولۀ اصلی از مجموع ۸۲ خرده مقولۀ اولیه استخراج شد. نتایج نشان می-دهند که بی‌اعتمادی، نارضایتی، محرومیت نسبی و بی‌تفاوتی اجتماعی از مدت‌ها پیش، با سیاست‌گذاری‌های اشتباه شروع شده و ضعف دولت در اعمال حاکمیت، عدم شفافیت در کنترل و نظارت، عدم رعایت پروتکل های بهداشتی را به بحران همه گیر تبدیل کرده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Sociological study of the factors affecting non-compliance with health protocols in the corona crisis( Case study: Tabriz city)

نویسندگان [English]

  • ahmad asgharzadeh 1
  • Mosa Saadati 2
1 University of Kashan
2 Assistant Professor, Department of Sociology, Imam Khomeini International University, Qazvin, Iran.
چکیده [English]

Corona virus is a phenomenon that due to its rapid release and unstoppable nature, it has become a major global crisis and it has involved many countries, including Iran; However citizens are simultaneously identified as the main victims and culprits of the corona crisis in Iran. The present article raises the question that why do some citizens of Tabriz not follow the health protocols in the Corona crisis, seeks to understand the views and actions of these citizens in the face of the Corona crisis, there are interactions and consequences of this crisis. For this purpose and by applying the grounded theory approach in-depth interviews were conducted with 24 citizens and finally, 11 main categories were extracted from a total of 82 primary subcategories. The results show that distrust, dissatisfaction, relative deprivation, and social apathy have long since begun with the wrong policies and the government's weakness in governing, lack of transparency in control and oversight, non-compliance with health protocols has turned into an epidemic crisis.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Corona crisis
  • Health protocols
  • Social apathy
  • Citizens of Tabriz
اشتراوس، آنسلم و جولیت کوربین(1387). مبانی پژوهش کیفی: فنون و مراحل تولید نظریة زمینهای، ترجمة بیوک محمدی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
 ایمانی جاجرمی،  حسین(1399). « پیامدهای اجتماعی شیوع ویروس کرونا در جامعه ایران، فصلنامه علمی- تخصصی، ارزیابی تاثیرات اجتماعی، شماره دوم
بوستانی، داریوش احمد محمدپور(1388).« بازسازی معنایی جهت گیری جنسیتی پسران نسبت به دختران( ارائه یک نظریه زمینه ای)»،  مطالعات راهبردی زنان( کتاب زنان)، دوره یازدهم، شماره ۴۴: 172-142.
پیران، پرویز(1382). «جامعه­شناسی مصائب جمعی و نقش آن در مدیریت بحران ناشی از حادثه»، فصلنامۀ رفاه اجتماعی، سال سوم، شماره 11.
جلایی پور، حمیدرضا و جمال محمدی(1392).« نظریه های متاخر جامعه شناسی، تهران: نی.
چیت ساز، محمد جواد(1399).« کرونا و دینداری: چالش ها و تحلیل ها»، فصلنامه علمی- تخصصی، ارزیابی تاثیرات اجتماعی، شماره دوم
ریتزر، جورج(1387).«نظریه‌ جامعه شناسی در دوران معاصر»، ترجمه محسن ثلاثی، تهران، علمی.
سلگی، محمد، داریوش مطلبی و اسماعیل غلامی پور(1399).« کرونا و جامعه ایران»، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، تهران.
سیدمن، استیون(1390).« کشاکش آرا در جامعه شناسی»،  ترجمه هادی جلیلی، تهران، نی.
شهرداری تهران(1398 الف). «نظرسنجی از مردم تهران درباره اپیدمی کرونا»،  موج اول، ایسپا.
شهرداری تهران(1398 ب). «نظرسنجی از مردم تهران درباره اپیدمی کرونا»،  موج دوم، ایسپا.
شهرداری تهران(1398 ج). «نظرسنجی از مردم تهران درباره اپیدمی کرونا»،  موج سوم، ایسپا.
فاضلی، محمد(1398). پژوهشی سریع درباره ابعاد اجتماعی بحران کرونا در ایران.
فاضلی، محمد(1399).  پیمایش ابعاد اجتماعی بحران کرونا در ایران
کتابی، احمد(1391). «فرافکنی و توجیه( دلیل تراشی) در فرهنگ عامه ایران»، جامعه پژوهی فرهنگی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال سوم، شماره اول، صص 121-97.
کرمی، محمدحسین(1383). « تقدیر و سرنوشت در ادبیات فارسی و تاثیر آن بر فرهنگ مردم ایران»، مجلۀ دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، شماره 169: صص 150-129.
کوزر، لوئیس(1380). « زندگی و اندیشه بزرگان جامعه شناسی»، ترجمه محسن ثلاثی، تهران، علمی.
مجدی فرد، فرهاد و صمد صباغ(1394)،  «بررسی رابطه تقدیر گرایی و بهره مندی از رسانه های ارتباطی در بین شهروندان ارومیه»،  مجله مطالعات جامعه شناسی،  دوره ۸،  شماره ۲۸، صص 75-57.
محسنی تبریزی، مجتبی صداقتی فرد(1390).« پژوهشی درباره بی تفاوتی اجتماعی در ایران»، جامعه شناسی کاربردی، سال بیست و دوم، شماره پیاپی(43)، شماره سوم، صص 22-1.
محمدپور، احمد(1392).«تجربه نوسازی:  مطالعه تغییر و توسعه در هورامان با روش نظریه زمینه ای»، تهران، جامعه شناسان
مرادی، علی، نجات محمدی فر(1399).« نقش شبکه های اجتماعی در شکل گیری هراس اجتماعی و تغییر سبک زندگی ناشی از ویروس کرونا( مطالعه موردی شهر کرمانشاه)»، نشریه علمی  انتظام اجتماعی،سال دواز دهم، شماره دوم
 منتی، حسین(1399).« بررسی اثرات ویروس کرونا- کووید ۱۹ بر اقتصاد جهانی، فصلنامه علمی- تخصصی، ارزیابی تاثیرات اجتماعی، شماره دوم
 میرزایی، خلیل(1399).«علت ها و پیامدهای همه گیری و عالم گیری ویروس کرونا- کووید 19»، فصلنامه علمی- تخصصی، ارزیابی تاثیرات اجتماعی، شماره دوم.
نجاتی حسینی، سید محمود(1399).« پیامدهای اجتماعی و فرهنگی ویروس کرونا در زیست جهان های دینی: روایت جامعه شناختی از ایستارها و رفتارهای کنشگران دینی و  اجتماعات دینی در جهان کرونایی شده»، فصلنامه علمی- تخصصی، ارزیابی تاثیرات اجتماعی، شماره دوم.
نقیب زاده، احمد و زهرا خشک جان(1392).« کنش اجتماعی از منظر معنا و برساخت گرایی اجتماعی»، فصلنامه پژوهش های روابط بین الملل،  شماره ۱، صص 43-9.
Adams, p. (2006). Exploring social constructivism: Theories and Practicalities. Education, 34(3), 243-257.
Anderson Roy m, Heesterbeek, Hans, Don Klinkenberg, Hollings worth, T Deirdre (2020) How will country- based mitigation measures influence the course of the COVID-19 epidemic?. The lancet. Volume 395, Issue 10228, 21-27 march 2020, pages 931- 934
Buheji, M & Ahmed, D. (2020). Foresight of Coronavirus(COVID-19) Oportunities for a better world. American Journal of Economics, 10(2): 97-108.
Butler, j. (2020). On a Covid-19: »Capitalismo tem seuss Limits«. Redebrasilatual   https://www.redebrasilatual.com
Glaser, B. & Anselm Strauss (1967) Discovery of Groundred Theory, U.S. Pablisher: Transaction Poblishers
Glaser, B. (1978) Theoretical Sensitivity, Mill Valley, CA, USA: Sociology Press
Jonson, J. (1989) Selecting Ethnographic Informants, London: Sage Publication.
Klinenberg, Eric (2018). Palaces for the People: How Social Infrastructure can Help Fight Inequality, Polarization, and the Decline of Civic Life. Crown Publishing Group.
 
Majhi, N. (2020) The Sociology of COVID-19 Pandemic. Tathapi (UGC Care Jurnal), 19: 210-216.
Merriam, S. (1998) Qualitative Research and Case Study: Applications in Education, San Francisco: Jossey- Bass Publication.
Neuman, L (2000) Social Research Approaches, Third Edition. Londen: Allyn & Bacon.
Olani, E. (2020). Socio-economic impacts of novel coronavirus: The Policy solutions. Research Gate, V 7, p: 3-12.
Walker, C. A. (2015). Social constructionism and qualitative research. Journal of Theory Construction and Testing, 19(2), 37.
World Health Organization. (April 2020). Mental health and Psychosocial considerations during the COVID-19 outbreak. 18 march 2020. https://www.who.int
Wu, Cary & Wilkes, Rima & Fairbrother, Malcolm & Giordano, Giuseppe. (2020). Social capital, Trust, and state Coronavirus Testing. Contexts.
Wu, Cary et al. (2020). “The Dynamics of Trust Before, During and After the COVID-19 outbreak”. Canadian Institutes of Health Research. (cary wu, pl).