حق به شهر به مثابه سبکی از زندگی ؛ با تاکید بر نقش امنیت اجتماعی (مورد مطالعه: شهروندان بالای بیست سال شهر ماکو )

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 علوم تربیتی .دانشگاه آزاد اسلامی واحد ماکو .ماکو .ایران

2 گروه جامعه شناسی - دانشکده حقوق و علوم اجتماعی - دانشگاه تبریز - تبریز-ایران

3 گروه جامعه شناسی - دانشکده حقوق و علوم اجتماعی دانشگاه تبریز- تبریز -ایران

10.22034/sls.2025.19375

چکیده

حق به شهر در نگاه لوفور (1968) نه به عنوان مطالبه قانونی شهروندان بلکه به مثابه سبکی از زندگی که بر تجربه زیسته ، مشارکت فعال در شکل دهی شهر و استفاده از فضای شهری تعریف شده است. امنیت اجتماعی بعنوان یکی از شاخص های مهم تاثیر گذار بر حق به شهر نقشی کلیدی در تضمین سبک زندگی شهروندان ایفا می کند . به نظر می رسد امنیت اجتماعی با فراهم کردن بستر مناسب تعاملات اجتماعی و مشارکت شهری نقش مهمی در تحقق حق به شهر به عنوان سبکی از زندگی دارد موضوعی که در این پژوهش مورد بررسی قرار گرفته است .

روش پژوهش پیمایش با ابزار پرسش نامه و جامعه آماری شامل کلیه شهروندان بالای 20 سال ساکن شهر ماکو به تعداد 33328 نفر که از این تعداد، 500 نفر طبق فرمول تعیین حجم نمونه کوکران با واریانس بدست آمده از پیش آزمونی به تعداد 50 پاسخگو و به شیوه نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌‌‌ای انتخاب شده اند.

بر اساس نتایج بدست آمده رابطه آماری بین شاخص های امنیت اجتماعی با حق به شهر تایید شد . در آزمون رگرسیون شاخص امنیت جانی با ضریب تاثیر 32/0 ، امنیت روانی 28/0 و امنیت مالی 24/0 بر متغیر ادراک حق به شهر تاثیر گذاشتند. در تحلیل نهایی توجه به زیرساخت های امنیت اجتماعی در بین شهروندان می تواند به بالابردن مشارکت و تعلق شهری و گسترش ادراک حق به شهر و بهبود سبک زندگی در بین شهروندان منجر شود .

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

The Right to the City as a Way of Life; Emphasizing the Role of Social Security (Case Study: Citizens Over Twenty in the City of Mako)

نویسندگان [English]

  • ابراهیم حسین پور 1
  • Mohammad Abbas Zadeh 2
  • Mohammad Bagher Alizadeh Aghdam 3
  • Safar Hayati 2
1 Educational Sciences, Islamic Azad University, Maku Maku Branch, Iran
2 Department of Sociology - Faculty of Law and Social Sciences - University of Tabriz - Tabriz-Iran
3 Department of Sociology - Faculty of Law and Social Sciences - University of Tabriz - Tabriz-Iran
چکیده [English]

In Lefebvre's view (1968), the right to the city is not defined as a legal demand of citizens, but as a lifestyle that is based on lived experience, active participation in shaping the city, and the use of urban space. Social security, as one of the important indicators affecting the right to the city, plays a key role in ensuring the lifestyle of citizens. It seems that social security, by providing a suitable platform for social interactions and urban participation, plays an important role in realizing the right to the city as a lifestyle, a topic that has been examined in this study.

Research method: Survey with questionnaire tool and statistical population including all citizens over 20 years of age living in the city of Maku, 33,328 people, of which 500 people were selected according to the Cochran sample size determination formula with variance obtained from a pre-test of 50 respondents and using multi-stage cluster sampling method.

Based on the results obtained, the statistical relationship between social security indicators and the right to the city was confirmed. In the regression test, the life security index with an impact coefficient of 0.32, psychological security of 0.28, and financial security of 0.24 affected the variable of perception of the right to the city. In the final analysis, paying attention to social security infrastructure among citizens can lead to increased participation and urban belonging, expanding the perception of the right to the city, and improving the lifestyle among citizens.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Right to the city
  • social security
  • lifestyle
  • Mako city

مراجع

.منابع
- ابراهیمیان ،حجت الله ، توکل لطفی، (1398). مطالعه رابطه حقوق شهروندی با امنیت اجتماعی (مورد مطالعه: شهروندان شهر تهران)، نشریه پژوهش اجتماعی، 11(45)، 49-67. magiran.com/p2117814
-ایزدی شیروان، محبوبه، و ضیابخش، ندا. (1392). بکارگیری الگوهای طراحی شهری در جهت ارتقا سطح امنیت و سلامت اجتماعی شهروندان. کنفرانس ملی برنامه ریزی و مدیریت شهری. SID. https://sid.ir/paper/834195/fa
-باپیری, امید علی , کمربیگی, خلیل و درویشی, فرزاد . (1394). بررسی میزان احساس امنیت اجتماعی و برخی عوامل مرتبط با آن (مورد مطالعه: دانشجویان دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی استان ایلام). فصلنامه علمی فرهنگ ایلام, 16(شماره 46 و 47), 75-90.
- بهشتی، سیدصمد، مرادی، رامین، و خلیلی دره بنگ، راضیه. (1399). تبیین جامعه شناختی رابطه ی احساس امنیت اجتماعی و سلامت اجتماعی. مجله دانشکده بهداشت و انستیتو تحقیقات بهداشتی، 18(2 )، 173-188. SID. https://sid.ir/paper/377759/fa
- پورمحمدی، محمدرضا، صدرموسوی، میرستار، و آذر، علی. (1389). بررسی و تحلیل پایداری و سرزندگی مناطق تبریز با تاکید بر امنیت شهری با نگرش جامعه شناختی. مطالعات جامعه شناسی، 2(6)، 7-25. SID. https://sid.ir/paper/222524/fa
- پورمحمدی، محمدرضا، روستایی، شهریور، و خضرنژاد، پخشان. (1398). تحلیل حق به شهر در فضاهای عمومی شهری با تأکید بر رویکرد عدالت جنسیتی. نمونه ی موردی: شهر ارومیه. زن و جامعه (جامعه شناسی زنان)، 10(4 (مسلسل 40) )، 195-221. SID. https://sid.ir/paper/169289/fa
- جعفری، خدیجه، مسگرزاده، سجاد، و میرزاخانی، محمد. (1397). عوامل تأثیرگذار بر امنیت اجتماعی شهروندان تبریز. مطالعات جامعه شناسی، 10(38 )، 61-83. SID. https://sid.ir/paper/222750/fa
- حبیبی, سید محسن و امیری, مریم . (1394). حق به شهر؛ شهر موجود و شهر مطلوب آنچه که هست و آنچه که باید باشد. پژوهش‌های انسان‌شناسی ایران, 5(2), 9-30. doi: 10.22059/ijar.2015.59014
- حبیب نژاد, سید احمد و خسروی, احمد . (1401). حق به شهر و امکان شناسایی آن در نظام حقوقی ایران. فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران, 52(1), 163-183. doi: 10.22059/jplsq.2019.270256.1865
-حسین پور رندی, ابراهیم , عبّاس زاده, محمّد , علیزاده اقدم, محمدباقر و حیاتی, صفر . (1403). مطالعه جامعه‌شناختی نقش مداخله‌گرایانۀ سرمایۀ اجتماعی در تأثیرگذاری حکمرانی خوب بر ادراک حق به شهر (مورد مطالعه شهروندان بالای بیست سال شهر ماکو ). علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد, 21(4), 273-299. doi: 10.22067/social.2024.90065.1564
- حیدری ساربان، وکیل، و صائب، شراره. (1398). تبیین رابطه عدالت اجتماعی با احساس امنیت اجتماعی ساکنان مناطق روستاییِ شهرستان اردبیل. برنامه ریزی منطقه ای، 9(36 )، 67-82. SID. https://sid.ir/paper/230566/fa
- رضایی، امید، مظلوم خراسانی، محمد، و مجدی، علی اکبر. (1394). مطالعه تاثیر احساس امنیت اجتماعی بر سلامت اجتماعی شهروندان مشهد. مطالعات امنیت اجتماعی، 2(44)، 139-162. SID. https://sid.ir/paper/502807/fa
-رفیعیان، مجتبی، و الوندی پور، نینا. (1394). مفهوم پردازی اندیشه حق به شهر, در جستجوی مدلی مفهومی. مجله جامعه شناسی ایران، 16(2)، 25-47. SID. https://sid.ir/paper/518084/fa
- رهبری, لادن و شارع‌پور, محمود . (1391). جنسیت و حق به شهر: آزمون نظریة لوفور در تهران. مجله جامعه شناسی ایران, 15(1), 116-141.
- زارع شاه آبادی، اکبر، بنیاد، لیلی، و غلامی، میثم. (1399). بررسی رابطه حق به شهر و احساس امنیت اجتماعی در بین شهروندان شهر یزد. برنامه ریزی منطقه ای، 10(39 )، 109-124. SID. https://sid.ir/paper/1001817/fa
- شربتیان، محمدحسن، مجیدی، عبدالرضا، و عمرانی، مهدی. (1399). تأثیر احساس امنیت بر سلامت اجتماعی شهروندان (مورد مطالعه: شهروندان بالای 18 سال مناطق شهری مشهد). مطالعات امنیت اجتماعی، 11(61 )، 157-186. SID. https://sid.ir/paper/952912/fa
-صالحی, صالح , حسین زاده, علی حسین و امینی, ‌یوسف . (1401). بررسی رابطۀ بین اعتماد اجتماعی و آگاهی از حقوق شهروندی با نقش میانجی سرمایۀ سیاسی (موردمطالعه: شهروندان شهر اهواز). پژوهش های جامعه شناسی معاصر (علمی - پژوهشی), 11(21), 199-230. doi: 10.22084/csr.2022.25912.2086
- عباس زاده, محمد , علی زاده اقدم, محمدباقر , حیاتی, صفر و حسین پور رندی, ابراهیم . (1403). اعتباریابی مقیاس سازۀ حق‌به‌شهر (مورد مطالعه: شهروندان بالای 20 سال شهر ماکو). توسعه محلی (روستائی-شهری), 15(2), 371-388. doi: 10.22059/jrd.2024.367719.668825
- غضنفرپور، حسین، صداقت کیش، مرضیه، سلیمانی دامنه، مجتبی، و افضلی ننیز، مرضیه. (1398). سنجش سرزندگی و حیات شبانه میدان نقش جهان اصفهان با تاکید بر امنیت پایدار شهری. شهر پایدار، 2(2 )، 87-106. SID. https://sid.ir/paper/358428/fa
-غلامی نیارمی, آتنا . (1396). ارزیابی جامعه شناختی ابعاد چهارگانه امنیت اجتماعی در بین زنان سرپرست خانوار (مورد مطالعه: زنان سرپرست خانوار شهرتهران). پژوهش‌نامه زنان, 8(21), 69-86.
-کلاهچیان، محمود (1384). «راهکارهای تحقق امنیت اجتماعی»، مجموعه مقالات همایش امنیـت اجتمـاعی شمارة یک، تهران: نشر گلپونه.
- گل محمدی، فرهود، و رضوی، سیدحمید. (1391). بررسی ابعاد ارتباط بین امنیت و عدالت اجتماعی با دستیابی به توسعه پایدار. همایش ملی شهرهای مرزی و امنیت، چالش ها و رهیافت ها. SID. https://sid.ir/paper/819000/fa
-26.لوفور، هانری (1393) ، ماتریالیسم دیالکتیکی ، ترجمه آیدین ترکمه ،تهران ، نشر تیسا
- معدنی, جواد و نجاری, رضا . (1402). سرمایة اجتماعی پایدار: پیوند امنیت اجتماعی، حمایت اجتماعی، و مشارکت عمومی در جامعه. مجله علمی "مدیریت سرمایه اجتماعی", 10(2), 111-128. doi: 10.22059/.2022.346380.2320
-نصـری، قـدیر (1378 «)، معنـا و ارکـان جامعـه شناسـی امنیــت»، جــزوه مفهــوم شناســی امنیــت (شــرحی بــر تهدیدات)، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
- هزارجریبی، جعفر، و صفری شالی، رضا. (1389). بررسی تعامل دو مفهوم شهروندی و امنیت اجتماعی. پژوهشنامه نظم و امنیت انتظامی، 3(3)، 157-184. SID. https://sid.ir/paper/188880/fa
 
 -Beck, U. (1992). Risk society: Towards a new modernity. SAGE Publications.
-Buzan, B. (1991). People, states, and fear: An agenda for international security studies in the post-Cold War era (2nd ed.). Boulder, CO: Lynne Rienner Publishers.
-Davis, L., & Miller, C. (2018). The Right to the City and Urban Health: Examining the Relationship in Canadian Cities. Health & Place, 49, 203-210.
-Giddens, A. (1990). The consequences of modernity. Stanford, CA: Stanford University Press.
-Habermas, J. (1984). The theory of communicative action: Reason and the rationalization of society (T. McCarthy, Trans.). Boston, MA: Beacon Press.
-Harvey, David. (2008). "The Right to the City." New Left Review, 53, 23.
-Harvey, D. (2012). Rebel Cities: From the Right to the City to the Urban Revolution. Verso Books.
-Hammoudeh, M., Al-Fayez, F., Hossain, A., et al. (2018). Security and Privacy Challenges in Smart Cities. Journal of Internet Services and Applications, 9(1), 18.
- Johnson, E., & Williams, M. (2020). Social Capital and Perceived Safety in Urban Neighborhoods: A Study in the United States. Urban Studies, 57(5), 1022-1038.
-Lefebvre, H. (1996). Writings on cities (E. Kofman & E. Lebas, Trans. & Eds.). Oxford, UK: Blackwell. (Original work published 1968).
- Massey, D. (1994). Space, Place, and Gender. University of Minnesota Press.
-Marcuse, P. (2009). From critical urban theory to the right to the city. City, 13(2-3), 185-197.
-Purcell, M. (2002). Excavating Lefebvre: The right to the city and its urban politics of the inhabitant. GeoJournal, 58(2-3), 99-108.
- Putnam, R. D. (2000). Bowling alone: The collapse and revival of American community. Simon & Schuster.
-Smith, J., & Brown, R. (2019). Urban Safety and Social Cohesion: The Role of Community 

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 05 اسفند 1403
  • تاریخ بازنگری: 06 اسفند 1403
  • تاریخ پذیرش: 07 اسفند 1403
  • تاریخ انتشار: 01 مهر 1403

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار