تاثیر ساختارهای جنسیتی، قومی و معیشتی بر مشارکت زنان زاگرس‌نشین در گردشگری پایدار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیارگروه جامعه‌شناسی، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور تهران، ایران .

2 استادیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور تهران، ایران

10.22034/sls.2025.68589.1566

چکیده

این پژوهش با رویکرد ترکیبی و طراحی اکتشافی، تاثیر ساختارهای جنسیتی، قومی و معیشتی بر مشارکت زنان زاگرس‌نشین در توسعه گردشگری پایدار در استآن‌های کردستان، کرمانشاه، ایلام، لرستان، همدان و اذربایجان غربی را بررسی کرده است. داده‌ها از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۲ خبره و پرسشنامه با ۵۵ فعال گردشگری در بازه زمانی نیمه دوم ۱۴۰۱ تا نیمه دوم ۱۴۰۲ جمع‌اوری شد. تحلیل‌ها با مدل‌سازی ساختاری تفسیری و تحلیل مضمون نشان داد که نابرابری جنسیتی، کمبود زیرساخت‌های گردشگری و فقدان حمایت‌های دولتی، موانع اصلی مشارکت زنان هستند. در مقابل، دانش بومی زنان و سرمایه اجتماعی انان فرصت‌های توانمندسازی فراهم می‌کند. هویت قومی در جوامع کرد و لر نقش دوگانه‌ای دارد؛ جاذبه‌های فرهنگی گردشگران را جذب و در عین حال هنجارهای سنتی محدودیت‌هایی برای زنان ایجاد می‌کند. چارچوب نظری تقاطعی و معیشت پایدار تحلیل چندلایه‌ای از این عوامل ارائه داد. یافته‌ها بر ضرورت سیاست‌گذاری‌های جنسیتی‌محور، توسعه زیرساخت‌ها و آموزش‌های کارافرینی تاکید دارد. محدودیت‌هایی مانند حجم نمونه محدود و ماهیت مقطعی مطالعه تعمیم‌پذیری را محدود کرده‌اند، اما چارچوب پیشنهادی قابلیت استفاده در تحقیقات اینده جوامع چندقومیتی و بومی را دارد

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

The Impact of Gender, Ethnic, and Livelihood Structures on the Participation of Zagros Women in Sustainable Tourism

نویسندگان [English]

  • hasanreza yosofvand 1
  • Afshin Safahan 2
  • AzimehAl-Sadat Abdollahi 1
1 Hasanreza Yosofvand: Department of Sociology, Faculty of Law and Social Sciences, Payame Noor University, Tehran, Iran
2 Assistant Professor of Geography and Urban Planning, Faculty of Law and Social Sciences, Payam Noor University, Tehran, Iran
چکیده [English]

This study, using a mixed-methods approach and exploratory design, examines the impact of gender, ethnic, and livelihood structures on the participation of Zagros women in sustainable tourism development in the provinces of Kurdistan, Kermanshah, Ilam, Lorestan, Hamedan, and West Azerbaijan. Data were collected through semi-structured interviews with 12 experts and questionnaires completed by 55 tourism practitioners between the second half of 2022 and the second half of 2023. Analyses using Interpretive Structural Modeling and thematic analysis showed that gender inequality, lack of tourism infrastructure, and absence of government support are the main barriers to women’s participation. Conversely, women’s indigenous knowledge and their social capital provide empowerment opportunities. Ethnic identity in Kurdish and Lur communities plays a dual role: cultural attractions draw tourists while traditional norms impose restrictions on women. The intersectionality and sustainable livelihood theoretical frameworks offered a multilayered analysis of these factors. The findings emphasize the necessity of gender-sensitive policies, infrastructure development, and entrepreneurship training. Limitations such as small sample size and the cross-sectional nature of the study restrict generalizability; however, the proposed framework can be applied in future research on multiethnic and indigenous communities.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Zagros women
  • sustainable tourism
  • gender inequality
  • ethnic identity
  • sustainable livelihood

مراجع

 
References
Arzjani, Z., & Rahiminezhad, V. (2011). Rural women and their roles in tourism. International Journal of Bio-Resource and Stress Management, 2(1), 1–4. https://www.indianjournals.com/ijor.aspx?target=­ijor:ijbsm&volume=­2&issue=1&article=­001&type=pdf
Carrasco-Santos, M. J., Seyfi, S., Hosseini, S., Hall, C. M., Mohajer, B., Almeida-Garcia, F., & Cortes Macias, R. (2024). Breaking boundaries: Exploring gendered challenges and advancing equality for Iranian women careers in tourism. Tourism Management. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2024.104913
Cole, S. (2017). Empowered or burdened? Tourism, gender, intersectionality, and emotion. Critical Tourism Studies Proceedings, 2017(1), 114. https://digitalcommons.library.tru.ca/cts-proceedings/vol2017/iss1/­114
Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2011). Designing and conducting mixed methods research (A. Kiāmanesh & J. Saraee, Trans.). Tehran: Aiij Publishing. (Original work published 2007) [In Persian]
Dashper, K. (2023). Gender and rural tourism. In E. Wilson & D. Chambers (Eds.), A research agenda for gender and tourism (pp. 140–152). Edward Elgar Publishing. https://doi.org/10.4337/9781800370067.­00019
Feldbauer, I. G., & Jeffrey, H. (2021). Disempowered hosts? A literature review of Muslim women and tourism. In Tourism and gender-based perspectives (pp. 13–23). Springer. https://doi.org/10.1007/978-981-33-4757-1_2
Firoozjaian, A. A., Firoozjaian, M., Hashemi Ptroodi, S. H., & Gholamrezazadeh, F. (2013). The application of interpretive structural modeling (ISM) technique in tourism studies: An analytical approach with a pathological perspective. Tourism Planning and Development Quarterly, 2(6), 129–159. [In Persian]
Ghaderi, Z., Fakhari, S., Shekari, F., & Saberi, M. (2024). Community capacity building and indigenous tourism in Iran. Anatolia: An International Journal of Tourism and Hospitality. https://doi.org/10.1080/­13032917.­2024.­2328108
Ghaderi, Z., Tavakoli, R., Bagheri, F., & Pavee, S. (2023). The role of gender equality in Iranian female tourism entrepreneurs’ success. Tourism Recreation Research, 1–15. https://doi.org/10.1080/02508281.­2023.­2168857
Haghighat Ghahfarokhi, F., Hosseini, S. A., Ghaderi, E., & Mahmoudzadeh, S. M. (2023). A semantic analysis of the construction of women's identity in tourism (Case study: Women working in eco-lodges in Kerman Province). Woman in Development and Politics, 21(1), 53–82. https://doi.org/10.22059/jwdp.­2022.­347099.­1008246 [In Persian]
Honggang, X., & Fan, X. (2024). Critical studies of gender equality and sustainable development in tourism geographies. In H. Xu & D. Buhalis (Eds.), The Routledge handbook of tourism geographies (pp. 81–95). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003286301-10
Hussain, K., Sun, H., Ramzan, M., Mahmood, S., & Zubair Saeed, M. (2024). Interpretive structural modeling of barriers to sustainable tourism development: A developing economy perspective. Sustainability, 16(13), 5442. https://doi.org/10.3390/su16135442
Jomehpour, M. (2011). The impact of tourism on sustainable rural livelihoods (Case study: Baraghan village, Savojbolagh county). Rural Research, 2(5), 33–62. [In Persian]
Mohanty, P., Chandran, A., & Swain, N. (2018). Promoting gender sensitivity and environment protection through sustainable tourism development: A review. Journal of Ecotourism, 19(1), 87–96. https://ssrn.com/­abstract=­3907978
O’Gorman, K. D., Baum, T., McLellan, L. R., Butler, R., & Hinch, T. (2007). Tourism in Iran: Central control and indigeneity. In R. Butler & T. Hinch (Eds.), Tourism and indigenous peoples (pp. 269–282). Butterworth-Heinemann. https://doi.org/10.4324/9780080553962-31
Ringer, G. (2007). Gender posed: The people behind the postcards. In Tourism and gender: Embodiment, sensuality and experience (pp. 219–234). CABI International. https://doi.org/10.1079/9781845932718.­0219
Shafiee, S., Rajabzadeh Ghatari, A., & Jahanyan, S. (2022). Developing a model for smart tourism destinations: An interpretive structural modelling approach. Information Technology & Tourism, 24, 511–546. https://doi.org/10.1007/s40558-022-00236-7
Sheikhi, A. R., Ebrahimian, S., & Vazin, N. (2020). The impact of ethnic tourism development on gender equality: A case study (Experience of Baluch women in Sistan and Baluchestan Province). Cultural Tourism Journal, 1(2), 47–54. https://doi.org/10.22034/toc.2020.241614.1009 [in Persian ]
Siemiatycki, M., Enright, T., & Valverde, M. (2019). The gendered production of infrastructure. Progress in Human Geography, 43(6), 948–966. https://doi.org/10.1177/030913251982845
Singhania, O., Swain, S., & George, B. (n.d.). Women empowerment in a traditional masculine industry: Tourism in context. Journal of Economics and Management Sciences. https://doi.org/10.14254/jems.2021.6-2.5
Skanavis, C., & Sakellari, M. (2008). Gender and sustainable tourism: Women’s participation in the environmental decision-making process. European Journal of Tourism Research, 1(2), 78–96. https://doi.org/10.54055/ejtr.v1i2.13
Wilson, E., & Chambers, D. (Eds.). (2023). A research agenda for gender and tourism. Edward Elgar Publishing. https://doi.org/10.4337/9781789902532.00013
جامعه شناسی سبک زندگی
دوره 11، شماره 1
اردیبهشت 1405
صفحه 29-58

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 27 مرداد 1404
  • تاریخ بازنگری: 07 آبان 1404
  • تاریخ پذیرش: 27 آبان 1404
  • تاریخ انتشار: 01 اردیبهشت 1405

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار